|
GİRİŞ
Son on yıl boyunca meçhul bir
Osmanlı sikkesinin ön yüzünde ne yazıldığı belirlenemeyen bir
ibarenin darb yerimi yoksa değer göstergesimi olduğu
tartışılmaktaydı. Adı geçen sikkenin günümüzde belkide yarım
düzineyi geçmeyen örnekleri birkaç koleksiyondan biliniyordu. 16.
ve 17. asırlarda Yemen’de darb edilen bakır paraları ile belirgin
benzerliği nedeniyle bu paranın o yöreden olduğu düşünülmekteydi.
19. asır öncesi darb edilen Osmanlı sikkeleri üzerinde herhangi
bir değer göstergesi bulunmadığına göre bu paranın üzerindeki
ibarenin değeri değil darb yerinin ismi olduğunu açık bir şekilde
kabul edebiliriz. Bunları belirttikten sonra, bu paraların
üzerindeki darb isminin belirlenmesine geçebiliriz.
SİKKE: Sikke’nin ön yüzündeki eski
Türkçe yazı yukarıdan aşağıya doğru “ Duribe “ ( Darb edilmiş )
diye başlamış “da” ve “ra” harflerinin altında “be” harfi bir düz
çizgi olarak gösterilmiştir. “ Be “ harfi olarak gösterilen yatay
çizginin hemen altında ne olduğu okunamayan “dal”,” vav”, “elif”
ve “ye” kelimeleri bulunmaktadır. Bu kelimelerin altında sene
kelimesi düz bir çizgi şeklinde yazılmıştır. Onun altında da II.
Selim’in saltanat yılı 974 H. olarak yer almıştır. Bu sikkenin
arka yüzünde tesadüfen aynı yılı gösteren Yemen’deki Malhaz’dan
olan geniş Osmanlı bakır sikkelerinin[i]
tersine çok benzerlik gösteren nokta ve çizgilerle üst üste
bindirilmiş iki üçgenden oluşan bir altıgeni gösterir. O yüzden
söz konusu olan sikkeler Malhaz sikkesinin bir bölümüne benzer.
(Şekil 1-5)
[i]
Nauta, Dick. Malhaz, an Ottoman Camp Mint in the Yemen.
ONS Newsletter 140, 1994, pp.5-10
|