KORUNMASI
GEREKLİ TAŞINIR KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI KOLLEKSİYONCULUĞU VE
DENETİMİ HAKKINDA YÖNETMELİKYayımlandığı Resmi Gazete Tarih: 15/3/1984
Sayı:18342
Amaç
MADDE 1-Bu Yönetmeliğin amacı, korunması gerekli taşınır kültür
ve tabiat varlıklarına sahip olanlar ile koleksiyoncuların
uymaları zorunlu esaslar ve bunların gözetim ve denetim ilkelerini
belirlemektedir
Kapsam
MADDE 2-Bu yönetmelik, korunması gerekli taşınır kültür ve
tabiat varlıklarına sahip olanlar ile koleksiyoncuların uyması
gerekli işlemlerin esaslarını ve bunların hak ve sorumluluklarını
kapsar.
Dayanak
MADDE 3-Bu yönetmelik 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını
Korunma Kanununun 24, 26, 30 ve 33. Maddeleri ile geçici 2.maddesi
gereğince hazırlanmıştır
Tanımlar ve Kısaltmalar
MADDE 4-Bu yönetmelikten geçen “Bakanlık”:Kültür ve Turizm
Bakanlığını “Müze”:Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğüne bağlı
müzeleri “Koleksiyon”:belirli bir sistem içinde sınıflandırılacak
belirli şartlarda, belirli bir yerde saklanan korunması gerekli
taşınır kültür ve tabiat varlıklarından oluşan grubu
“Koleksiyoncu”:Koruma, değerlendirme, yarar sağlama ve merakı
tatmin amacıyla korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat
varlıklarının koleksiyonunu yapan veya yapacak olan kişi veya
kuruluşları ifade eder
Başvuru
MADDE 5-Taşınır kültür ve tabiat varlıkları koleksiyonculuğu
yapmak isteyenler en yakın müze müdürlüğüne yazılı olarak
başvururlar. Bu başvuruya aşağıdaki belgeler eklenir
a)Nüfus hüviyet cüzdanı örneği
b)İkametgah belgesi
c)Eski eser kaçakçılığı, kaçak kazı veya gizli define
arayıcılığı gibi suçlardan hükümlü olmadığına dair Cumhuriyet
Savcılığından alınacak belge
d)Üç adet vesikalık fotoğraf
e)Koleksiyonun bulundurulacağı yerin adresi
f)Varsa ellerinde bulunan eserlerin adını ve cinsini belirtir
bir liste
g)Tüzel kişilerden ise, e ve f fıkralarında belirtilen belgeler
ile yetkili kurumlarından alınan karar veya onay
Bu başvuru üzerine Müze Müdürlüğü ihtisas elemanlarına,
koleksiyonun bulunduğu veya bulundurulacağı yerin eserlerin
sağlıklı bir şekilde muhafazasına uygun olup olmadığı ve her türlü
güvenlik tedbirlerinin alınıp alınmadığı hususlarını inceletir.
İnceleme sonucu olumlu bulunduğu takdirde Müze Müdürlüğünce izin
belgesi verilir. Verilen belgenin bir nüshası Bakanlığa gönderilir
Yer Değiştirme
MADDE 6-Koleksiyoncular eserlerini belgelerinde gösterilen
yerin dışında bulunduramaz veya depo meydana getiremezler.
Koleksiyonların yerini değiştirmek isteyenler, yeni yerlerini
bağlı oldukları Müze müdürlüğüne yazı ile bildirerek izin
isterler. Müze Müdürlüğünün izni olmadan yer değişikliği
yapılamaz.
Sergileme
MADDE 7-Koleksiyoncular koleksiyonlarını Müze Müdürlüğünün izni
ile yurt içinde, belgelerinde belirtilen yer dışında
sergileyebilirler. Sergileme süresi Müze Müdürlüğünce belirlenir.
Serginin her türlü güvenliğinden koleksiyoncu sorumludur
Yurt Dışından Koleksiyon Getirme
MADDE 8-Yurt dışından koleksiyon getirmek serbesttir. Kültür ve
tabiat varlıklarından oluşan koleksiyon getirenler, varlıkların
her birinin niteliklerini belirten fotoğraflı envanter listesini
girişlerinde beyan etmek ve bu listenin bir nüshasını Bakanlığa
vermek zorundadırlar. Bu şekilde giren varlıklar beyan listesine
uygun olarak yurt dışına çıkarılabilir
Türkiye’ de 2863 sayılı kanun hükümlerine göre korunması
gerekli kültür ve tabiat varlıkları edinenler bunları yurt dışına
çıkaramazlar
Yurt dışından getirilen koleksiyonlar yalnız devlet müzelerine
veya amacına uygun bir müze varsa bu müzeye satılabilir veya
devlet müzelerine bağışlanabilir. Başka türlü satışlar yasaktır
Koleksiyonculuktan Vazgeçme
MADDE 9-Bu yönetmelik hükümlerine göre, Koleksiyonculuktan
vazgeçmek isteyenler, kontrol yönünden bağlı oldukları Müze
Müdürlüğüne yazı ile başvurarak müzelik değerdeki kültür
varlıklarının bağış ve satış yoluyla devlet müzelerine mal
edilmesini isteyebilirler. Satın alınması uygun görülenler,
usulüne göre takdir edilecek bedel karşılığında müzelere
alınırMüzelerce satın alınmayan taşınır kültür ve tabiat
varlıkları başka koleksiyonculara satılabilir veya devredilebilir
Envanter Kaydı
MADDE 10-Koleksiyoncular, koleksiyonlarına dahil eserleri Müze
Müdürlüğünce verilecek iki nüsha envanter defterine müze
uzmanlarının gözetimi altında kaydederler. Eserlerin sahiplerince
usulüne uygun şekilde çektirdikleri fotoğraflarını da ihtiva eden
bu envanter defterinin bir nüshası müzede saklanır. Koleksiyona
sonradan ilave edilen eserler en geç bir ay içinde her iki nüshaya
usulüne uygun olarak kaydedilir.
Veraset Yoluyla İntikal
MADDE 11-Koleksiyonculuk yapan şahsın ölümü halinde koleksiyon
varislerine intikal eder. Varisler koleksiyonculuğa devam etmek
istedikleri takdirde bu yönetmelik esaslarına göre yeniden izin
almak zorundadırlar. Koleksiyon varisler arasında taksim
edilebilir. Taksim sırasında eserlerin bütünlüğü bozulamaz,
birbirini tamamlayan eserlerden oluşan takımlar bölünemez
Koleksiyonculuğa devam etmek istemeyen varislerin ellerindeki
varlıkların satış veya devirleri bu yönetmelik hükümlerine göre
yapılır
El Değiştirme
MADDE 12-Koleksiyoncular, ilgili müzeye tescil ettirerek
koleksiyonlarındaki her türlü eseri onbeş gün önce en yakın Müze
Müdürlüğüne haber vermek şartı ile kendi aralarında değiştirebilir
veya satabilirler. Satın almada öncelik bakanlığa aittir.
Kamu kurumu ve kuruluşları (Belediyeler ve il özel idareleri
dahil), vakıflar, gerçek ve tüzel kişiler satacakları eşya ve
terekeler arasında bulunan veya yapacakları müzayedelerdeki
satışlara konu olan koleksiyonları, Devlet müzelerine haber
vermeye ve göstermeye mecburdurlar. Kültür ve Turizm Bakanlığı,
koleksiyonları kuracağı komisyonun takdir edeceği bedel üzerinden
satın alabilir. Bunlardan hazineye intikal etmiş olup da müze
koleksiyonlarına girmesi lüzumu görülenler, Devlet Ayniyat
Yönetmeliği hükümlerine göre, Kültür ve Turizm Bakanlığına
devrolunurlar
İkinci fıkrada sözü edilen, kamu kurum ve kuruluşları,
vakıflar, gerçek ve tüzel kişiler satacakları eşya ve terekeler
arasında bulunan veya yapacakları müzayedelerdeki satışlara konu
olan askeri tarihimize ait silah ve askeri malzeme
koleksiyonlarını Genel Kurmay Başkanlığına haber vermeye ve
göstermeye mecburdurlar. Bu kültür varlıklarından hazineye intikal
etmiş olup askeri müzelerin koleksiyonlarına girmesi lüzumlu
görülenler Devlet Ayniyat Yönetmeliği hükümlerine göre Milli
Savunma Bakanlığına devronulurlar.
Denetim ve Gözetim
MADDE 13-Koleksiyoncular, Bakanlıkça görevlendirilecek
elemanlar ile ilgili müze yöneticisi veya görevlendireceği
uzmanlar tarafından, yılda bir defadan az olmamak üzere
denetlenir. Bu denetlemelerde, eserlerin sağlığı ve güvenliği ile
ilgili tedbirlerin alınıp alınmadığı, envanter defterine
kaydedilmeyen eser bulunup bulunmadığı ve koleksiyonda noksanlık
olup olmadığı gibi hususlar incelenir. Denetleme raporunun bir
nüshası koleksiyoncuya verilir, bir nüshası ilgili müzede
saklanır. Bir nüshası Bakanlığa gönderilir.
Sahiplerinde Bırakılan Kültür Varlıkları
MADDE 14-(Değişik: 18.05.1998-23346)2863 sayılı Kanun’un
4.maddesine göre Bakanlığa bildirilen taşınır kültür ve tabiat
varlıkları ile Kanunun değişik 23 üncü maddesinde belirlenen
korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıkları, Kanunun 25
inci maddesine istinaden Bakanlıkça bilimsel esaslara göre tasnif
ve tescile tabi tutulurlar. Bunlardan Devlet müzelerinde bulunması
gerekli görülenler 13,8.1984 tarihli ve 18488 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanan “Korunması Gerekli Taşınır Kültür ve Tabiat
Varlıklarının Tasnifi, Tescil ve Müzelere Alınmaları Hakkında
Yönetmelik” hükümlerine göre müzelere alınırlar
Müzelerce tasnif ve tescil dışı bırakılanlar ile tescile tabi
olup da müzelere alınması gerekli görülmeyen taşınır kültür
varlıkları, örneği Ek-1 ve Ek-2’de yer alan belgelerin
düzenlenmesini müteakip sahiplerine iade edilirler. Bu iş ve
işlemlerle ilgili masraflar sahibine aittir. Bu tür kültür
varlıklarından tescile tabi olanlar Bakanlıkça kontrol edilir ve
Müzelerin izni olmadan el değişikliği yapılamaz
Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ve Atatürk’e ait
korunması gerekli taşınır kültür varlıklarından Bakanlık, Milli
Savunma Bakanlığı veya Atatürk Kültür Dil ve tarih Yüksek
Kurumunca satın alınmayanlar Bakanlığın tescil ve kontrolüne
tabidirler
Kaldırılan Hükümler
MADDE 15-10 Temmuz 1973 gün ve 14590 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan “Eski Eser Koleksiyonu Yapanlara ait Yönetmelik” ve
değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır
Geçici Madde 1-Bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce
alınmış olan koleksiyoncu izin belgeleri geçerlidir
Geçici Madde 2-2863 sayılı Kanunun Geçici 2.maddesinde anılan
üç aylık süre bu yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren başlar
Ek Madde 1- (Ek: 18.5.1998-23346) Koleksiyonculuk izin belgesi
aşağıdaki hallerde iptal edilir:
a)Koleksiyonda belgesiz kültür ve tabiat varlığının
bulunduğunun tespit edilmesi
b)Koleksiyonda yer alan kültür ve tabiat varlığının tahribi,
kaybı ve çalınması ile ilgili belge ibraz edilmemesi ve en geç bir
ay içinde ilgili müze müdürlüğüne bildirilmemesi
c)Bir yıl içerisinde koleksiyonculuk faaliyetlerine
başlanmaması
d)İlgili müzenin haberi olmadan koleksiyonda yer alan herhangi
bir kültür ve tabiat varlığının yer ve el değiştirmesi veya
depolanması
e)Koleksiyoncunun kültür ve tabiat varlığı kaçakçılığı suçundan
hüküm giymesi
f)Denetimler sonunda koleksiyonun sağlığı ve güvenliği
konusunda önerilen önlemlerin verilen süre içinde yapılamaması
g)Koleksiyoncunun haber verildiği halde ikametgah adresinde
bulunmaması, tekrar denetimin yapılacağı tarihin kendisine
bildirilmesine rağmen, ikinci kez ikametgahında bulunmayıp kasıtlı
olarak denetim ve gözetime engel olması
hallerinde koleksiyon izin belgesi Bakanlık makamınca iptal
edilir ve bir ay içinde ilgili müze müdürlüğüne ve emniyet
müdürlüğüne bildirilir. Koleksiyon izin belgesi iptal edilenler
Bakanlıkça müzelere bildirilir.
Koleksiyon izin belgesinin iptali sonucu gerekli kanuni
işlemler yapılır. Müze müdürlüğünce alınması uygun görülen kültür
ve tabiat varlıkları usulüne göre takdir edilecek bedel üzerinden
satın alınır
Koleksiyon izin belgesi iptal edilenler, belgeli de olsa yeni
bir kültür varlığı satın alamazlar. Müracaatları halinde bunlara
yeniden koleksiyon izin belgesi verilmez
Koleksiyoncu hakkında herhangi bir nedenle idari veya adli
takibata başlanılması halinde koleksiyonculuk faaliyetleri
tahkikat sonuna kadar geçici olarak durdurulur. Tahkikat sonucuna
göre işlem yapılır.
Yürürlük Yürütme
MADDE 16-Bu Yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer
MADDE 17-Bu Yönetmeliği kültür ve Turizm Bakanı yürütür