Güncelleme / Updated  
27/05/2009
 
www.tekinnumismatik.com
spacer
spacer
www.tugra.org 
spacer
www.tugra.org
 

   Neden Koleksiyon, neden Osmanlı ?

Kaan Uslu      

    Koleksiyonculuğa, 1978 yılında Van’da memur olan eniştemin yanına gittiğim tatilde başladım. Eniştem çevre köyleri gezerken  topladığı madeni paraları koyduğu bir kutuyu bana hediye etti. Kutunun içinde yerli yabancı bir sürü madeni para ve bir kaç tanede kağıt para vardı. Sonraki günlerim o paraları okumaya çalışmakla geçti. İstanbul’a dönünce, para koleksiyonun yanına, o aralar çok yaygın olan pul koleksiyonunuda ekledim (Hala satmaya kıyamadığım çok güzel bir uçak postası pulları koleksiyonum vardır). Para koleksiyonum ise tanıdıklarımdan topladığım paralarla sınırlı kaldı. Bir süre sonra da her ikisinide bir köşeye koydum ve unuttum ...

            Şimdi kasedi hızla ileri sarıyoruz. Yıl 2001, evliyim, bir de çocuğum var. İş güç yerinde. Raftaki pullar ve paralar bana bakıyor. Şunları bir karıştırayım, içinde ne var ve internette bunlar hakkında bir şeyler bulabilirmiyim diye araştırmaya başlıyorum. Başlayış o başlayış. Kağıt paralar özelliklede yabancı kağıtlar çok ilgimi çekmeye başladı. Hiç adını duymadığım, hiç bir zaman gidemiyeceğim veya haritadan silinmiş ülkelerin paralarını almak, önünü arkasını incelemek, kataloglamak saatlerimi almaya başladı. Ancak bir süre sonra yerel kaynakların çokta geniş olmadığını ve bu işe ayırdığım paranın yetmeyeceğini anladım. Özellikle ulaşılabilecek ürün yetersizliği beni Cumhuriyet paralarına yöneltti. 2002 yılından itibaren yabancı para koleksiyonumu olduğu yerde bırakarak sadece Cumhutriyet madeni ve kağıt paralarına toplamaya başladım.

            İlk 1.emisyon çiftçi 1 Lira’mı dedeme gösterdiğimde : nerden buldun bunu, 60-70 yıldır görmemiştim, demesini, hele arkadaşlarıma İnönü kağıt paralarını gösterdiğimde : bizde Atatürk’lüden başka kağıt para da mı vardı ? demeleri koleksiyon yapma amaçlarımı bambaşka yönlere çevirdi.

            Türkiye’ye ilk kişisel bilgisayarı (Spectrum’u hatırlayanınız var mı ?) getirenlerden biri, Türkiye’de büyük şirketler haricinde interneti ilk kullananlardan birisi (ayda 500$ internet bağlantı ücreti ödediniz mi hiç ?) olarak kendi çapımda da olsa bu konuda bir şeyler yapmalıydım. Tamamen kendi çabalarımla öğrendiğim web bilgilerimle www.turkishbanknotes.info sitesini kurdum. Sayfamı sadece fiyat listesi amaclı değil, türk kağıt ve madeni paraları üzerine haber veren bir portal olarak kurmayı amaçladım. Hala istediğim seviyeye gelmedi ama o da olacak.

            Cumhuriyet paralarının çoğunu 2 yıl içinde koleksiyonuma koyunca yapacak başka şeyler aramaya başladım. Müzayedelerde zaman zaman Osmanlı paraları görüyordum, fakat üzerindekilerden hiç bir şey anlamadığım için pek ilgilenmemiştim. Elimde bulunan bir kaç paranın üzerindeki arapça rakamları okumaya başlayarak işe başladım. Sonunda karşıma Fatih Beyazıt çıktı. Tam bir derya. Sor anlatsın, yaptığı koleksiyondan bu kadar zevk alana az rastlanır. Onunda ittirmesiyle Osmanlı paralarına daldım ve internette araştırmaya başladım. Sonuç tam bir hüsran. İnternette Osmanlı paraları ile ilgili, bir kaç tane satış sitesi haricinde, doğru dürüst bilgi veren tek bir site bile yok. Gerçekten inanılmaz, en aklınıza gelmeyen ülkelerin bile çok detaylı web sayfaları varken koskoca 600 yıllık Osmanlı İmparatorluğu paralarının esamesi okunmuyor.  Fatih Beyazıt, Kağan Çilingiroğlu  ile yaptıkları web sayfasından ve deneme çalımasından bahsedince, bu konuda bende yardımcı olmak istediğimi söyledim ve bir deneme çalışması da ben yaptım. Sonunda ihale üstüme kaldı ve görmekte olduğunuz siteyi oluşturmaya başladık.           

            NEDEN OSMANLI  ?

            Türkiye Cumhuriyeti’nde Osmanlı bir tabudur. Cumhuriyet kurulurken, o zaman için gayet anlaşılır nedenlerle geçmişe bir çizgi çekilmiş ve her şeye sıfırdan başlanmış. Öyle bir imparatorluk düşünün ki basiretsiz ve zamana ayak uyduramayan yöneticeleri sayesinde  son 100 yılını savaşarak ve neredeyse hepsini kaybederek geçirmiş. Toplum tam bir travma içinde, bütün kaynakları tükenmiş. Osmanlı denince hatırladıkları İstanbul'un fethi değil, Rus ordusunun Yeşilköy önlerine kadar gelmesi veya Dolmabahçe önüne demirlemiş İngiliz savaş gemileri. Cumhuriyeti kuranların önlerinde fazla bir seçenek yoktu, topluma yeni bir sayfa açtıklarını göstermenin tek yolu Osmanlı’yı yok saymaktı. Öylede yaptılar. Her ne kadar Osmanlı’yı toplumun gözünden uzak tutsalarda , Osmanlı döneminde kurulan pek çok kurumu Cumhuriyet döneminde de yaşatmaya devam ettiler.  

            Ben çevremde, sonuna kadar cumhuriyetçi, laik birisi olarak bilinirim. Bu siteyi yaparken, en üste koyduğum fotoğrafta İstanbul silueti kullanmayı düşündüm. İstanbul silueti olarak aklınıza ne gelir ? Cami’den başka bir şey olabilir mi ? Tarihi yarım adaya bir bakın minarelerden başka ne görebilirsiniz ? Böyle bir fotoğraf koymam bile çevremden enteresan tepkiler almama neden oldu. Ben Osmanlı’yı, sadece onu değil bütün tarihimizi tartışalım, araştıralım istiyorum. Saltanatı, hilafeti geri getirelim demiyorum ki. Bize yıllarca Osmanlı sultanlarının savaşlarını, onları da sadece gittik yendik/yenildik geldik diye öğrettiler. Bu adamlar nasıl böyle bir imparatorluk kurmuşlar, sonra neden dağılmışlar. Hiç bir ayrıntı yok. Kendi tarihine sahip çıkmayan toplum köksüz ağaca benzer. Yıllar önce Amerika seyahatimde San Fransisco’da bir askeri bina gezdirdiler. Önüne dört tane top koymuşlar. Hani şu Lürfi Kırdar Kongre Sarayı'nın önüne balık istifi dizilmiş olanlar var ya işte onların üçte biri boyutunda dört tane top, tarihiymiş ! 150 (yüzelli) yıllık. Ama nasıl anlatıyorlar sanırsınız 1000 yıllık. Adamlar bir toplum yaratmak için tarih yaratmaya çalışıyorlar, yetmiyor, yıllarca katlettikleri kızılderililerin tarihine bile sahip çıkıyorlar. Bizse, hiç bir şey değilse bile çok ama çok az şey yapıyoruz. Araştırma yapanlara da olmadık zorluklar çıkarıyoruz.

            Tarih siz beğenseniz de beğenmeseniz de orada. Sadece araştırılmayı bekliyor. Biz bu siteyi kuranlar araştırmanın para kısmını inceliyoruz. Bizden önce araştırma yapmış olanların yayınlarını, kendi bilgilerimiz ile bir araya getirip siz koleksiyonerlerin ve tarih severlerin hizmetine sunmaya çalışıyoruz.

            Ama bu konuda önümüzde çok büyük bir engel var : yasalar. Halen Türkiye’de (Hicri)1255 tarihinden eski Osmanlı parası bulundurmak için çok özel bir izne sahip olamanız gerekir. Yurtdışında internet ortamında satılan paraları görüp kedinin çiğere baktığı gib bakıyoruz, ve elimizden hiç bir şey gelmiyor.  Umarız en kısa zamanda bu da değişecektir.  

 Kaan Uslu 28/9/2004